De Visie
Visie21 - Verslag eerste bijeenkomst Leidende Coalitie - 1 juli 2006
Op zaterdag 1 juli stroomt rond half 10 in de ochtend het kantoor van &Samhoud langzaam vol met de leden van de Leidende Coalitie van Visie21. Deze 25 mensen gaan vandaag de eerste 14 publieksarena’s evalueren en het gewaagde doel, de kernwaarden en het hoger doel een stap verder brengen. Ze zijn gemotiveerd. Alleen al het mooie weer buiten zou een goede reden kunnen zijn om deze dag voorbij te laten gaan. Maar dat gebeurt niet. Alle deelnemers zijn enthousiast over het project, over het nadenken over en bediscussiëren van de toekomst van Nederland.
De dag begint om 10 uur met een audiovisuele terugblik op Visie21 tot nu toe. Foto’s, kreten, krantenberichten, resultaten flitsen over het scherm en worden begeleid door het Visie21lied: De Zin van Nederland. Vandaag is de primeur van het lied. En er klinkt applaus. De presentatie laat zien dat hier hard wordt gewerkt, dat er creativiteit is en vertrouwen in een goed resultaat.
Dan neemt Salem Samhoud, initiatiefnemer van Visie21 het woord. Of beter hij neemt de bal. In de sfeer van het WK doet een oranje voetbal dienst als spreekstoel. Hij of zij die de bal krijgt toegeworpen, stelt zich even voor en beantwoordt de prikkelende vraag: wat is je boodschap aan de Koningin?
Deze vraag maakt direct duidelijk waar Visie21 naar toe wil. De visie op Nederland willen we vertalen in een alternatieve troonrede. Die troonrede zal definitief worden gemaakt tijdens het Visie21 Festival op 3 september aanstaande. De bal wordt in hoog tempo rondgespeeld en na twintig minuten zijn alle aanwezigen aan de beurt geweest.
En wat is de boodschap aan de Koningin? Hieronder volgen de antwoorden.
Majesteit,
-
Nederland is toe aan iets nieuws
-
Luister wat meer naar uw zus Irene, beweeg meer tussen welzijn en welvaart
-
Kom maar op met die verkiezingen
-
Ik zou willen dat u zich uitsprak. Wees een liberale Koningin
-
Nederland moet weer een land van vooruitgang worden
-
Als Visie21 een mooie visie ontwikkelt, maak daar gebruik van
-
Maak u los van de hype van de dag, luister naar realistische, meetbare en uitvoerbare
plannen
-
Gebruik uw invloed om machtsspelletjes te doorbreken
-
Kom vanuit een neutrale positie, een neutrale lange termijn visie tot een politiek besluit
-
Gooi uw haar eens los en maak me gek
-
Houd uw hoofd koel bij alles wat u doet en neem verstandige beslissingen
-
Moeder van de natie, luister naar uw kinderen
-
Vertel de politiek dat ze op zoek gaan naar datgene wat verenigt, naar het algemeen belang
-
Probeer neutraal te blijven
-
Neem de Grondwet meer als uitgangspunt
-
Gebruik uw ervaring van 25 jaar
-
Praten met mensen die er een potje van hebben gemaakt, werkt niet. Ga eens met heel
andere adviseurs praten
-
Woon publieksarena’s bij in plaats van politieke debatten
-
We gaan een week op pad, reizen door Nederland en stellen vragen aan de bevolking:
- Wat willen de Nederlanders nou?
-
Maak contact met uw kern
-
Stel een kabinet samen van experts, niet van politici
-
We hebben behoefte aan een nieuw elan, aan een nieuwe generatie
-
Behandel de burger als klant
-
Maak een rondreis door Azië en leer van de cultuur en de opvattingen daar
-
Draag het Koningschap over aan Willem Alexander
-
Denk buiten de box. Minder business, meer school
-
Luister naar politiek leiders, maar ook naar mensen eromheen
Een van de deelnemers gaf als antwoord: Ik heb geen boodschap aan de Koningin.
Ochtendsessies
Na deze adviezen aan de Koningin starten de sessies. Eerst worden het Hoger Doel en de Kernwaarden aangepakt. De ervaring leert dat als je een goede kern hebt, de concretisering vanzelf volgt. Deelnemers wordt gevraagd om analytische input, eigen ervaring en wisselwerking tussen de steden die ze vertegenwoordigen. Uit het boekje ‘Burgerbijdrage aan de troonrede 2006’ blijkt dat er 7 thema’s overblijven uit de resultaten van de publieksarena’s tot nu toe:
-
Samen leven
-
Individuele ontwikkeling
-
Ondernemend
-
Vrijheid
-
Wederzijds respect
-
Volksaard
-
Duurzaamheid
Het boekje ‘Burgerbijdrage aan de troonrede 2006’ is een uitgave van Visie21 en beschrijft het proces en de resultaten van Visie21 tussen 21 maart 2006 en 1 juli 2006.
De Leidende Coalitie bestaat uit 22 mensen. Ze worden in vier groepen verdeeld. Twee groepen buigen zich over het Hoger Doel, en twee groepen bespreken de Kernwaarden.
Hoger Doel
De twee groepen die het Hoger Doel formuleren, werken eerst zelfstandig en komen na drie kwartier bij elkaar om gezamenlijk het Hoger Doel te bespreken.
In de eerste groep is de trias politica de leidraad: Liberté, Egalité en Fraternité. Daar is immers onze samenleving op gestoeld, aldus een van de deelnemers. Wat ons onderscheidt is de handel, gezelligheid en het water. Doorvragend op deze drie kenmerken komt de groep op individualisme, vrijheid van ideeën en het wars zijn van gezag, klein zijn maar groot willen zoals in de tijd van de VOC.
In de tweede groep is creativiteit de leidraad. Nederlanders zijn continu in staat om op een bijzondere manier iets te bedenken. We zijn ruimdenkend, kijk maar naar discussies over abortus en euthanasie. Waarom wordt die discussie hier wel gevoerd en in andere landen niet? De groep experimenteert met de vraag: Wat wil Nederland met ons? Wat gebeurt er als we ruilen met de Australiërs? Zij komen hier wonen, wij daar. Verandert de plek iets aan de volksaard?
De twee groepen samen presenteren aan het einde van de ochtend het volgende Hoger Doel:
‘Nederland is een inspirerend voorbeeld van een duurzame/innovatieve samenleving van wereldburgers die als verantwoordelijke, ondernemende en vrije mensen tot hun recht komen. Een land wat sterk is in het verbinden van verscheidenheid.’
Aan het Hoger Doel zal ’s middags nog verder worden gesleuteld.
Kernwaarden
De twee groepen die de kernwaarden definiëren, presenteren ook hun eerste resultaten aan het eind van de ochtend.
In de eerste groep domineert de discussie over kansen en geluk. Er ontstaat een discussie of mensen in Nederland daadwerkelijk gelijke kansen hebben of niet. En raken mensen daardoor achter op sociaal-maatschappelijk gebied? Wat betreft geluk draait de discussie om hoe je geluk meet. Moeten we minder materialistisch zijn? Moeten we een andere levensvisie hanteren? De groep stelt voor om Bruto Nationaal Geluk in te voeren als maatstaf voor de Nederlandse samenleving, naast Bruto Nationaal Product.
De kernwaarden van de eerste groep zijn de volgende:
·
Vrijheid (altijd een keuze hebben)
·
Duurzaamheid (iedereen is verantwoordelijkheid voor een leefbare wereld)
·
Realiseren van potentieel (doelen stellen, mogelijkheden creëren, wij stellen eisen aan
onszelf en aan elkaar, wij bestrijden bureaucratie, wij durven los te laten)
·
Samen doen (iedereen die klaagt is verplicht om ook een constructieve oplossing aan te
dragen)
·
Open minded (wij interesseren ons voor anderen, wij onderzoeken nieuwe ideeën en
dingen, wij tolereren geen grensoverschrijdend gedrag)
In de tweede groep wordt nagedacht over de koppeling van Planet, People en Profit. Die lijken strijdig met elkaar, maar dienen wel allemaal in acht te worden genomen. We zullen op zoek moeten naar een evenwicht, een punt waarin de drie elementen samenkomen.
De tweede groep formuleert de volgende kernwaarden:
·
Echt (wij gaan oprecht met elkaar om, wij zetten ons in voor een betere samenleving)
·
Respect (wij staan voor onze volksaard, wij gaan met elkaar om in wederzijds respect,
onze diversiteit is een cultureel erfgoed, wij hebben ook respect voor flora en fauna, wij
gaan zorgvuldig om met onze en andermans spullen)
·
Nuchterheid (we steken onze kop niet in het zand, we zijn direct en durven te
benoemen)
·
Ondernemend (wij zijn pro-actief in het scheppen van kansen, wij durven out of the box
te denken, wij zijn slagvaardig in het realiseren van onze doelen)
Er ontstaat een levendige discussie rondom de kernwaarde Respect. In een samenleving heb je nou eenmaal spelregels nodig waar je ook op kunt worden afgerekend. Respect moeten we los zien van acceptatie van gedrag. Een lastig maar prikkelend vraagstuk.
Ook de kernwaarden worden na de middag verder opgepakt.
Middagprogramma en Rondvaart
Na de lunch wordt het programma vervolgd met een rondvaart door Utrecht. Bepakt met flipover-vellen en stiften wandelen we richting het park waar een rondvaartboot ligt aangemeerd. De terrassen aan de Utrechtse grachten puilen uit, en op de boot worden de flipover-vellen volgeschreven. Verder met het Hoger Doel en de kernwaarden, dit keer met gedragsregels.
Maar ook met het Gewaagde doel en een aanzet voor acties die na september vanuit Visie21 kunnen worden opgepakt om de visie actief in de samenleving te brengen.
Om 4 uur meert de boot aan en wandelen we terug naar het kantoor van &Samhoud voor de laatste presentaties. De resultaten van een dag hard werken zien er als volgt uit:
Hoger Doel
Nederland is een inspirerend land. Een voorbeeld van een innovatieve duurzame samenleving. Wij zijn vrije, ondernemende en betrokken wereldburgers die genieten van verbondenheid in hun verscheidenheid.
Kernwaarden en gedragsregels
Duurzaamheid
-
wij vervuilen niet
-
wij herstellen en behouden het natuurlijk evenwicht van de aarde
Respect
-
wij interesseren ons voor anderen
-
wij erkennen dat er verschillen zijn
-
wij staan elkaar toe onszelf te zijn
Benutten van potentieel
-
wij zijn nieuwsgierig en open
-
wij investeren in opleiding en onderzoek
-
wij beperken ons niet tot conventies
-
wij delen onze kennis, vaardigheden en inzichten met elkaar
Vrijheid
-
wij hebben altijd een keuze en zijn ons hiervan bewust
-
wij doen wat wij willen zolang we de ander niet wezenlijk schaden
-
wij corrigeren grensoverschrijdend gedrag
Samen
-
wij bereiken onze doelen gezamenlijk door onze krachten te bundelen
-
wij zorgen voor elkaar
-
wij dagen elkaar uit om het beste uit onszelf te halen
Gewaagd doel
In 2021 is Nederland:
People
-
het land met het Hoogste Bruto Nationaal Geluk
-
dat 10% van het BNP investeert in duurzame ontwikkelingshulp
Planet
-
het land met 100% schone energie
-
nummer 1 op het gebied van milieutechnologie
-
het land met een neutrale ecologische voetafdruk
Profit
-
het land met de hoogste gelijk gewogen arbeidsparticipatie
-
het land met een evenwichtige groei van 0% (welvaart op niveau)
Acties (brainstorm)
Tijdens een brainstorm van een half uur werd twee groepen gevraagd acties te bedenken die Visie21 een gevolg zouden kunnen geven na Prinsjesdag 2006.
Groep 1
Duurzaamheid (greentax)
-
Bomen planten
-
Greentax
-
Adopteren scharrelkip
-
Afval scheiden
-
Biologisch voedsel
-
Biologische brandstof
Integratie
-
Buddy project
-
Exchange programma’s
-
Wereldbeschouwingsprogramma’s
-
Glimlachen naar onbekenden
-
Gastvrij zijn, nodig vreemden uit voor het eten
-
Rustmomenten inbouwen
-
Bewust consumeren met betrekking tot arbeidssamenstelling
Groep 2
-
Leerwerkplicht en de sociale dienstplicht invoeren
-
Visie21 Leerstoel starten, met als belangrijkste onderdeel de opzet van de Rekenkamer BNG (Bruto Nationaal Geluk). Deze Rekenkamer buigt zich over een rekenmethode om geluk te meten en voert onderzoek uit. Op basis van onderzoeksresultaten worden nieuwe projecten geïnitieerd.
o
uitwisselingsprogramma’s starten tussen economische sectoren
o
denktank van leken starten
o
Goede ideeënfonds invoeren
o
Belonen successtories
o
Thuiswerken verder verruimen
o
Doorsnee arbeidsparticipatie in bedrijven stimuleren met kortingen op de
vennootschapsbelasting
o
Stageplaatsen voor zowel kansarmen als high potentials in succesvolle
organisaties
-
Communicatie Visie21 intensiveren. Successtories vertellen over Nederland. Een plan dient daarvoor te komen. Als schot voor de boeg een aantal middelen waarin kan worden gedacht: viedeoclips, soap/real life tv, spel, podcast
En dan is het vijf uur. Het doel van deze dag is gehaald. En toch blijkt dat er nog niet 100% overeenstemming is. We zullen nog een terugkomdag organiseren, totdat de visie voor Nederland, Visie21, helemaal goed is. Het is tijd voor een borreltje. Iedereen is enthousiast over de dag. Ook tijdens het napraten blijft de discussie gaande. Een groot compliment voor deze groep gedreven mensen.